حقوقي

حقوقي

کلاهبرداری و اثبات جرم کلاهبرداری

کلاهبرداری عبارت از بردن مال دیگری از طریق توسل توأم با سوء نیت به وسایل یا عملیات متقلبانه است. پس از ارائه تعریف در مورد جرم کلاهبرداری به بررسی عناصر تشکیل دهنده این جرم می پردازیم.


 


عناصر جرم کلاهبرداری

عناصر تشکیل دهنده جرم کلاهبرداری نیز مانند سایر جرایم عبارتند از:


الف) عنصر قانونی جرم کلاهبرداری

ب) عنصر مادی جرم کلاهبرداری

پ) عنصر معنوی جرم کلاهبرداری

 لذا در این قسمت به بررسی هر یک از این عناصر در جرم کلاهبرداری می پردازیم و این امر را با بررسی عنصر قانونی این جرم شروع می کنیم


الف) عنصر قانونی جرم کلاهبرداری:


همان طور که در قسمت حقوق جزای عمومی بیان شد عنصر قانونی عبارت است از پیش بینی عمل ممنوعه در قانون. اصل بر اباحه است مگر اینکه قانون خلاف آن را تصریح کرده باشد در خصوص جرم کلاهبرداری قانونگذار بدین شرح جرم بودن این عمل را پیش‌بینی کرده است عنصر قانونی این جرم ماده یک و چهارم قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء و اختلاس و کلاهبرداری مصوب ۱۳۶۷ می باشد لازم به ذکر است که ماده ی ۷۰۴ ۱۰۱ کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی در خصوص کلاهبرداری مرتبط با رایانه صحبت کرده است کلاهبرداری به سه صورت پیش بینی شده است.


 


انواع کلاهبرداری

 


۱) کلاهبرداری ساده

۳) کلاهبرداری رایانه ای

کلاهبرداری ساده:

مجازات کلاهبرداری ساده یک تا هفت سال حبس و جزای نقدی معادل مال برده شده است 


مجازات این نوع دو تا ده سال حبس و جزای نقدی معادل مال برده شده و انفصال ابد از خدمات دولتی است و اگر از طریق تشکیل شبکه ی آبان باشد مجازات مرتکب به جزای نقدی معادل مجموع آن اموال و انفصال دائم از خدمات دولتی و حبس از ۱۵ سال تا ابد خواهد بود و در صورتی که مصداق مفسد العرض باشد مجازات آن مجازات مفسد فی الارض خواهد بود.


 

کلاهبرداری رایانه ای

که مجازات آن یک تا پنج سال حبس یا جزای نقدی بیست میلیون ریال تا یکصد میلیون ریال یا هر دو مجازات .


 


 


در همه این موارد مرتکب علاوه بر مجازات های فوق به رد مال نیز محکوم می شود. قانونگذار در ماده ۱ قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا و اختلاس و کلاهبرداری چنین مقرر داشته است هرکس از راه حیله و تقلب مردم را به وجود شرکت‌ ها یا تجارت خانه ها یا کارخانه ها یا موسسات مرحوم یا به داشتن اموال و اختیارات واهی فریب دهد یا به امور غیرواقع امیدوار نماید یا از حوادث و پیش آمدهای غیر واقع بترساند و یا اسم و یا عنوان مجعول اختیار کند و به یکی از وسایل مذکور یا وسایل تقلبی دیگر وجوه و اموال یا اسناد یا حواله جات یا قبوض یا مفاصا حساب و امثال آنها تحصیل کرده و از این راه مال دیگری را ببرد کلاهبردار محسوب می‌شود.


 


و علاوه بر روسا حبس به حبس از یک تا هفت سال و پرداخت جزای نقدی معادل مالی که اخذ کرده است محکوم می شود در صورتی که شخص مرتکب بر خلاف واقع عنوان یا سمت یا ماموریت از طرف سازمان ها و موسسات دولتی یا وابسته به دولت یا شرکت‌های دولتی ای یا شوراها یا شهرداری ها یا نهادهای انقلابی و به طور کلی قوای سه گانه و همچنین نیروهای مسلح و نهادها و موسسات مامور به خدمت عمومی اتخاذ کرده یا اینکه جرم با استفاده از تبلیغ عامه از طریق وسایل ارتباط جمعی از قبیل رادیو تلویزیون روزنامه و مجله یا ناطق در مجامع و یا انتشار آگهی چاپی یا خطی صورت گرفته باشد یا مرتکب از کارکنان دولت یا موسسات و سازمانهای دولتی وابسته به دولت یا شهرداری ها یا نهادهای انقلابی و یا به طور کلی از قوای سه گانه و همچنین نیروهای مسلح و مامورین به خدمت عمومی باشد علاوه بر رد اصل مال به صاحبش به حبس از ۲ تا ۱۰ سال و انفصال ابد از خدمات دولتی و پرداخت جزای نقدی معادل مالی که اخذ کرده از محکوم می‌شود.


 


قانونگذار در ماده ۷۴۱ کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی در خصوص کلاهبرداری رایانه ای مقرر داشته است:


هرکس به طور غیرمجاز از سامانه های رایانه ای یا مخابراتی با ارتکاب اعمالی از قبیل وارد کردن تغییر محل ایجاد یا متوقف کردن داده ها یا مختل کردن سامانه ی وجه یا مال یا منفعت یا خدمات یا امتیازات مالی برای خود یا دیگری تحصیل کند علاوه بر رد مال به صاحب آن به حبس از یک تا پنج سال یا جزای نقدی از ۲۰ میلیون ریال تا یکصد میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. در جرم کلاهبرداری مرتبط با رایانه هرگاه تمهید مقدمات و نتیجه حاصل از آن در حوزه های قضایی مختلف صورت گرفته باشد دادگاهی که بانک افتتاح کننده حساب زیان دیده از بزه در حوزه آن قرار دارد صالح به رسیدگی می باشد .

کلاهبرداری از زمره جرایم یقه سفیدها محسوب می شود.


قانونگذار در ماده ۴ قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا و اختلاس و کلاهبرداری در خصوص یکی از فروض کلاهبرداری مشدد از طریق تشکیل شبکه چند نفری چنین مقرر داشته است کسانی که با تشکیل یا رهبری شبکه چند نفری به امر ارتشا و اختلاس و کلاهبرداری مبادرت می ورزند علاوه بر ضبط کلیه اموال منقول و غیرمنقول ای که از طریق به نفع دولت و استرداد اموال مذکور در مورد اختلاس و کلاهبرداری و رد آن حسب مورد به دولت یا افراد به جزای نقدی معادل مجموع آن اموال و انفصال دائم از خدمات دولتی و حبس از ۱۵ سال تا ابد محکوم می شود و در صورتی که مصداق مفسد فی الارض باشند مجازات آنها مجازات مفسد فی الارض خواهد بود .


برای مشاهده ادامه مطلب به لینک منبع این خبر در زیر مراجعه کنید و یا به موسسه حقوقی حامی دادگستر ساعد مراجعه کنید.


منبع خبر : کلاهبرداری

 



 





(0) نظر
X